Cevdet Kerim İncedayı Kimdir? Sinoplu Devlet Adamı ve Eski Bakanın Hayatı
Türk siyaset ve devlet hayatında önemli görevlerde bulunan Cevdet Kerim İncedayı, askerlikten milletvekilliğine, bakanlıktan Millî Mücadele yıllarındaki hizmetlerine kadar uzanan dikkat çekici yaşam öyküsüyle Sinop’un önemli isimleri arasında yer almaktadır. 1893 yılında dünyaya gelen İncedayı, hem askerî kariyeri hem de siyasi görevleriyle Cumhuriyet dönemine iz bırakan isimlerden biri olmuştur.
Cevdet Kerim İncedayı’nın Ailesi ve Kökeni
Cevdet Kerim İncedayı’nın babası, 1855 yılında Çerkesya’da (Çerkezistan) doğan ve “Çevbas” lakabıyla tanınan Mustafa oğlu Abdülkerim Ağa’dır. Annesi ise 1866 doğumlu Hafıza Ayşe Hanım’dır. Ailenin İstanbul Edirnekapı Mezarlığı’nda aile kabristanı bulunmaktadır.
Aile köken olarak Sinop’un Bektaşağa köyüne dayanmaktadır. Babalarından dolayı ikinci isim olarak “Kerim” adını kullanan kardeşler şunlardır:
- (Mustafa) Cemil Kerim İncedayı (1887-1931)
- (Mehmet) Cevdet Kerim İncedayı (1893-1951)
- (Ahmet) Cevat Kerim İncedayı (1894-1971)
- Macide Kerim İncedayı (1908-1985)
Kardeşi Ord. Prof. Dr. Cevat Kerim İncedayı
Cevdet Kerim İncedayı’nın kardeşi Ord. Prof. Dr. Ahmet Cevat Kerim İncedayı, İstanbul Üniversitesi’nde öğretim üyeliği yaptı. Dönemin önemli deri ve zührevi hastalıklar uzmanlarından biri olarak akademik dünyada önemli hizmetlerde bulundu.
Askerî Hayatı ve Millî Mücadele Yılları
1914 yılında Harbiye Mektebi’nden mezun olan Cevdet Kerim İncedayı, Birinci Dünya Savaşı ve Millî Mücadele döneminde genç bir subay olarak görev yaptı. Özellikle I. İnönü Muharebesi, II. İnönü Muharebesi ve Büyük Taarruz’da aktif görev alarak mücadeleye katkı sundu.
Askerlik kariyerini sürdüren İncedayı, 1927 yılında kendi talebi doğrultusunda Kurmay Binbaşı rütbesindeyken harp malulü sıfatıyla emekliye ayrıldı.
Sinop Milletvekilliği ve Bakanlık Görevleri
Cevdet Kerim İncedayı, 1935 yılından 1951 yılına kadar Sinop milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görev yaptı. Siyasi yaşamı boyunca çeşitli bakanlık görevlerinde bulundu.
- 1940-1941 yıllarında Haberleşme ve Ulaştırma Bakanı
- 1946-1947 yıllarında Bayındırlık Bakanı
Görev yaptığı dönemde özellikle Sinop’a yönelik çalışmalarıyla dikkat çekti.
İncedayı Mahallesi’nin Kuruluşu
Ekim 1946’da Sinop’un Camikebir Mahallesi’nde büyük bir yangın meydana geldi. Yangından etkilenen vatandaşların yaralarının sarılması için yürütülen çalışmalarda dönemin Bayındırlık Bakanı olan Cevdet Kerim İncedayı önemli katkılar sağladı.
Yangın mağdurları için iskâna açılan ve yeni konutların inşa edildiği mahalleye, İncedayı’nın katkılarından dolayı “İncedayı Mahallesi” adı verildi.
Özel Hayatı ve Vefatı
Cevdet Kerim İncedayı, 7 Ekim 1948 tarihinde Fatma Aliye Hanım ile evlendi. Bu evlilikten çocukları olmadı.
29 Mayıs 1951 tarihinde İstanbul Şişli’de bulunan Alman Hastanesi’nde hayatını kaybeden İncedayı, Türk siyasi tarihinde ve Sinop’un yakın geçmişinde önemli izler bırakan isimlerden biri olarak anılmaktadır.
Cevdet Kerim İncedayı’nın Türk Siyasi Tarihindeki Yeri
Hem askerî hem siyasi kimliğiyle öne çıkan Cevdet Kerim İncedayı, Millî Mücadele yıllarında cephede, Cumhuriyet döneminde ise devlet yönetiminde görev aldı. Sinop’a yaptığı hizmetler, özellikle yangın sonrası şehirleşme sürecine verdiği katkılar nedeniyle bugün de hatırlanmaktadır.
